Nếu có dịp ghé thăm vùng đất di sản Kinh Môn, bên cạnh những cảnh sắc kỳ vĩ của quần thể di tích quốc gia đặc biệt An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương, bạn nhất định phải thử một thức quà vô cùng đặc biệt: Bánh lòng.

Thứ bánh mộc mạc, dẻo thơm này không chỉ là món ăn chơi, mà còn gói trọn cả lịch sử, tấm lòng thành kính của người dân nơi đây gửi gắm đến tổ tiên.

Lương khô chống giặc đặc sản Đất Kinh Môn

Nói về nguồn gốc của bánh lòng, người dân làng Huề Trì (Kinh Môn) vẫn thường kể cho con cháu nghe một câu chuyện đầy tự hào từ thời nhà Trần chống giặc Nguyên Mông.

Khi bị giặc vây hãm, để có lương thảo tích trữ dài ngày, dân làng đã nảy ra sáng kiến làm một loại lương khô đặc biệt từ gạo nếp ngon, trộn với đường, lạc và gừng rồi đem cất kín trong chum vại. Nhờ loại lương khô dẻo bùi, ấm bụng này, quân dân ta đã giữ vững sức chiến đấu, kiên cường bám trụ và đẩy lùi những đợt tấn công ác liệt của giặc ngoại xâm.

Trải qua hàng trăm năm, công thức ấy được giữ gìn, lưu truyền và trở thành món bánh lòng trứ danh – đặc sản độc đáo chỉ riêng Kinh Môn mới có, thể hiện tấm lòng "thơm thảo" của con cháu dâng lên bàn thờ gia tiên mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Tỉ mỉ trong từng khâu chế biến thủ công

Nhiều người lần đầu nhìn qua thường nhầm bánh lòng với bánh cáy Thái Bình hay chè lam xứ Bắc. Nhưng chỉ khi cắn một miếng, bạn mới cảm nhận được sự khác biệt rõ rệt: bánh mềm dẻo, ngọt thanh vừa phải, bùi béo của lạc, nồng ấm vị gừng và thơm lừng hương nếp cái hoa vàng.

Để có được mẻ bánh ngon, người thợ phải cực kỳ khéo léo qua nhiều công đoạn. Gạo nếp cái hoa vàng căng tròn, đem nổ thành bỏng xốp nhẹ rồi nghiền mịn thành bột bỏng. Lạc chọn hạt to đều, rang chín vàng rồi sẩy sạch vỏ. Gừng già giã nhuyễn lọc lấy nước cốt đậm đà.

Đường trắng được đem cô thành mật. Công đoạn này đòi hỏi người thợ phải căn lửa thật chuẩn. Đường cô càng kỹ, bánh sau này càng chắc, thơm và để được lâu. Nước đường sau khi nấu sôi thì trút nước gừng vào đảo đều.

Tiếp đó, thợ làm bánh nhanh tay trút bột bỏng nếp và lạc rang vào trộn thật đều tay cho đến khi hỗn hợp quện lại dẻo quánh. Cuối cùng, hỗn hợp được đổ vào khuôn gỗ, nén chặt thành khối vuông vức. Khi ăn, bánh được cắt thành từng lát mỏng vừa miệng.

Một mẻ bánh lòng đạt chuẩn phải có độ chặt vừa vặn, các nguyên liệu quyện đều, mềm dẻo, không vón cục, không bị quá cứng cũng không bị nhão. Do làm hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống và không dùng chất bảo quản, bánh lòng thường chỉ giữ được hương vị ngon nhất trong khoảng 10 ngày.

Đưa đặc sản địa phương vươn xa

Trước đây, bánh lòng chủ yếu được làm thủ công hoàn toàn bằng sức người, tốn nhiều thời gian và công sức nên thường chỉ xuất hiện vào dịp Tết Nguyên Đán. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu thưởng thức ngày một lớn của du khách thập phương, việc đưa máy móc hiện đại vào quy trình sản xuất là bước đi tất yếu.

- Máy rang hạt lồng quay KAG giúp rang lạc chín đều từ trong ra ngoài, hạt lạc vàng ươm, thơm giòn, không bị cháy sém, tiết kiệm tối đa thời gian so với cách rang chảo thủ công.

• Nồi gia nhiệt cánh vét đa năng KAG là "trợ thủ" đắc lực nhất trong khâu cô đường và trộn bột. Với thiết kế cánh khuấy vét liên tục sát đáy và thành nồi, đường được cô đều nhiệt, không lo bị cháy khét. Quá trình trộn bột bỏng và lạc cũng trở nên nhàn nhã hơn, nguyên liệu hòa quyện đều tăm tắp, đảm bảo mẻ bánh nào cũng đạt độ dẻo mịn hoàn hảo.
• 

Nhờ có sự hỗ trợ của công nghệ KAG, năng suất làm bánh được nâng cao rõ rệt, chất lượng bánh đồng đều và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tuyệt đối.

Giờ đây, bánh lòng Kinh Môn không còn bó hẹp trong gian bếp ngày Tết nữa. Thức quà quê giản dị này đã trở thành sản phẩm chủ lực, có mặt quanh năm để theo chân du khách hành hương về vùng đất linh thiêng An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương, mang vị ngọt dẻo, ấm nồng của Kinh Môn đi khắp mọi miền tổ quốc.