Trong ngành sản xuất cao dược liệu, cao đông y hay cao thảo dược, việc lựa chọn đúng loại nồi cô cao đóng vai trò cực kì quan trọng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tới 90% người dùng thường nhầm lẫn giữa nồi cô cao lỏng và nồi cô cao đặc, dẫn đến nhiều hệ quả nghiêm trọng như: cao không đạt chất lượng, cháy khét dược liệu, hao hụt và lãng phí nguyên liệu hay dễ làm hỏng thiết bị.

Vậy sự khác nhau giữa hai loại nồi này là gì? Vì sao nồi cô cao lỏng không thể cô thành cao đặc? Và làm thế nào để chọn đúng thiết bị ngay từ đầu? Hãy để KAG Việt Nam giúp bạn hiểu rõ và tránh được những sai lầm tốn kém này qua bài viết dưới đây.

Nồi cô cao là gì?

Nồi cô cao là thiết bị dùng để cô đặc dịch chiết dược liệu, thông qua quá trình gia nhiệt làm bay hơi nước, từ đó thu được cao ở các mức độ khác nhau:

• Cao lỏng: dạng lỏng, sánh như siro/mật, có độ ẩm rất cao khoảng 50% hoặc hơn.
• Cao mềm: sánh đặc như mật ong, dẻo chảy, có độ ẩm khoảng 20-25%
• Cao đặc: dẻo quánh, đặc sệt, cắt được thành miếng, sờ không dính tay, độ ẩm dưới 20%, thường dùng để bào chế viên hoàn/viên nén.
• Cao khô: có dạng khối rắn hoặc bột mịn, độ ẩm rất thấp khoảng dưới 5%

Không ít người cho rằng: “Cô cao thì cứ đun đến khi nào đặc lại là được” vậy nên họ chọn nồi cô cao lỏng với giá thành rẻ hơn và nghĩ cô lâu, khuấy nhiều với lượng nhiệt lớn là có thể ra cao đặc. Đây chính là sai lầm nghiêm trọng bởi thực tế thì không phải vậy, cô càng đặc thì yêu cầu thiết bị càng cao, không phải nồi nào cũng làm được.

Dù cùng có chức năng “cô cao” nhưng để sản xuất ra cao lỏng và cao đặc thì cần hai loại nồi khác nhau mới có thể đáp ứng được độ đặc mong muốn cũng như chất lượng của từng loại cao. Bởi vậy mà tùy vào mục đích sử dụng và quy mô sản xuất, người dùng cần lựa chọn loại nồi phù hợp.

Sự khác nhau giữa nồi cô cao lỏng và nồi cô cao đặc

1.     Khác biệt về mục đích thiết kế

Nồi cô cao lỏng – Thiết bị cô sơ cấp

• Mục đích chính: thiết kế ưu tiên tốc độ bay hơi giúp giảm nhanh hàm lượng nước có trong dung dịch.
• Mức độ cô: cô dịch chiết từ loãng -> lỏng hoặc sệt nhẹ, chỉ dùng để xử lí các loại cao có độ nhớt thấp đến trung bình.
• Phù hợp cho:

Nhà thuốc đông y

Các cơ sở sản xuất nhỏ

Giai đoạn cô cao sơ bộ trước khi tiến hành cô cao đặc

Nồi cô cao đặc – Thiết bị cô hoàn thiện

• Mục đích chính: dùng để cô cao đến dạng rất đặc, dẻo, quánh có độ ẩm thấp dưới 20%
• Mức độ cô: từ sệt -> rất đặc -> dẻo
• Phù hợp cho:

Nhà máy sản xuất dược

Các cơ sở sản xuất quy mô vừa và lớn

Chuyên sản xuất các loại cao đặc, cao bánh, cao dán,…

2.     Khác biệt trong cấu tạo

2.1. Cấu tạo thân nồi

Nồi cô cao lỏng và Nồi cô cao đặc đều được làm hoàn toàn từ Inox 304 cao cấp với 3 lớp dày dặn, chắc chắn gồm: lớp chứa nguyên liệu, lớp giữa truyền nhiệt bằng dung dịch lỏng (nước hoặc dầu ăn) và lớp bảo ôn cách nhiệt bên ngoài. Thiết kế này giúp nhiệt tỏa đều, giữ nhiệt tốt và hạn chế tình trạng cháy khét, đồng thời giúp tiết kiệm điện năng và tăng hiệu quả gia nhiệt.

Thân nồi được cấu tạo bởi 3 lớp Inox 304 chắc chắn

Phễu đầu vào dung dịch truyền nhiệt

Phía dưới nồi được thiết kế van xả tiện lợi, giúp lấy thành phẩm nhanh chóng và vệ sinh thiết bị dễ dàng trước và sau khi sử dụng.

Nồi được trang bị nắp Inox 304 có khả năng cách nhiệt tốt và giữ nhiệt ổn định giúp giữ nhiệt độ cao trong lòng nồi, làm bay hơi nước từ từ và cô đặc dược liệu, không làm mất nhiệt ra ngoài.

 

Tuy nhiên Nồi cô cao đặc có thiết kế miệng rộng, sâu lòng, dễ dàng bay hơi nước ở nhiệt độ thấp giúp cao nhanh đặc, dễ sánh. Đặc biệt thân nồi có khả năng xoay nghiêng 90 độ giúp dễ dàng lấy cao thành phẩm ra mà không phải tốn quá nhiều công sức.

Tay quay giúp xoay nghiêng nồi một cách dễ dàng

2.2. Hệ thống gia nhiệt

Thay vì gia nhiệt trực tiếp bằng than, củi hay gas như nồi nấu thông thường, thiết bị cô cao giờ đây được hiện đại hóa nhờ nguyên lý gia nhiệt gián tiếp bằng các thanh điện trở đặt dưới đáy nồi, khi hoạt động sẽ làm nóng dung dịch truyền nhiệt (ở khoang giữa) và dẫn nhiệt vào phía trong làm nóng dung dịch một cách nhanh chóng.

Ngoài ra hệ thống gia nhiệt và bộ phận khuấy đảo hoạt động độc lập, giúp nồi có thể sử dụng 2 trong 1 vừa là nồi nấu dược liệu, ninh thuốc vừa là nồi khuấy trộn đơn thuần.

2.3. Bảng điều khiển thông minh

Mỗi nồi sẽ đi kèm bộ tủ điều khiển thông minh, cho phép thiết bị vận hành hoàn toàn tự động theo thời gian và nhiệt độ đã được cài đặt trước đó.

Bộ tủ điện thông minh đi kèm cho phép cài đặt thời gian, nhiệt độ tùy vào từng nguyên liệu

2.4. Động cơ motor và Hệ thống cánh khuấy đảo

Dù là Nồi cô cao lỏng hay Nồi cô cao đặc thì bộ phận khuấy đảo của chúng đều gồm động cơ motor và cánh khuấy giúp đảm bảo nguyên liệu được phối trộn đều trong thời gian dài mà không lo bị bám dính hay cháy khét. Cả hai nồi đều tích hợp biến tần giúp người dùng dễ dàng điều chỉnh tốc độ quay của cánh khuấy tùy theo độ đặc lỏng của nguyên liệu. Điều này tạo sự linh hoạt và phù hợp với nhiều loại sản phẩm khác nhau.

Tuy nhiên để phù hợp với từng mức độ cô cao, công suất motor khuấy của hai nồi sẽ khác nhau, đây cũng chính là điểm khác biệt rõ rệt giữa nồi khuấy lỏng và nồi khuấy đặc. Nồi cô cao lỏng thường sử dụng motor có công suất thấp phù hợp với nguyên liệu loãng, dễ khuấy.

Trong khi đó, nồi cô cao đặc, sệt được trang bị motor công suất lớn tạo lực khuấy mạnh, đảm bảo khuấy được các hỗn hợp đặc như kẹo, mứt, nhân bánh,... mà không bị ì máy hay đứng cánh. Động cơ cánh khuấy sẽ được tăng tốc độ từ chậm đến nhanh dần giúp cho hệ thống cơ khí và điện được bảo vệ an toàn dù có hoạt động trong thời gian dài với tốc độ mạnh.

Không những thế, hệ thống cánh khuấy còn được trang bị thêm cánh vét sát thành nồi, giúp dược liệu không bị vón cục hay đóng cặn. Cánh khuấy có thể được thiết kế phù hợp theo yêu cầu cụ thể của từng loại nguyên liệu và quy trình sản xuất. 

Cánh vét sát thành nồi giúp nguyên liệu được khuấy đảo đều, không bị bám dính hay vón cục

Giải pháp tối ưu cho từng mô hình sản xuất

Sau khi tìm hiểu về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của từng loại nồi, nhiều cơ sở sản xuất vẫn băn khoăn rằng “Nếu đã mua nồi cô cao đặc rồi thì có cần nồi cô cao lỏng nữa không?”.

Mặc dù nồi cô cao đặc Có Thể Thay Thế được cho nồi cô cao lỏng nhưng không phải lúc nào cũng tối ưu nhất là đối với những cơ sở chỉ sản xuất cao lỏng số lượng lớn. Vậy giải pháp nào là tối ưu cho từng mô hình sản xuất?

• Nồi cô cao lỏng: là lựa chọn tối ưu nhất cho các cơ sở sản xuất chuyên cao lỏng hay các cơ sở chế biến sữa đậu nành, nước cốt, cháo loãng, súp hay nước dùng – những nguyên liệu có độ sánh nhẹ, dễ khuấy trộn.
• Nồi cô cao đặc: phù hợp cho các cơ sở kinh doanh nhỏ, mới đầu tư giúp cô linh hoạt sản phẩm. Tuy giá thành đầu tư ban đầu hơi cao nhưng về lâu dài, thiết bị sẽ giúp tiết kiệm tối đa chi phí sản xuất, mang lại lợi nhuận cao. Thiết bị nồi khuấy đặc còn phát huy hiệu quả tối đa trong việc chế biến các nguyên liệu như mứt, kẹo, nhân bánh, nước sốt, tương ớt,… nhờ vào động cơ mạnh mẽ và cánh khuấy chuyên dụng.

Đối với các nhà máy sản xuất công nghiệp quy mô vừa và lớn nên đầu tư cả hai thiết bị để phân tách từng công đoạn giúp dễ dàng kiểm soát quy trình sản xuất, tránh hao hụt, thất thoát nguyên liệu.

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ KAG VIỆT NAM

Hotline: 090.468.5252

Địa chỉ: 115 ngõ 509 Vũ Tông Phan, Thanh Xuân, Hà Nội

Website: maythucphamkag.com

Email: Kagtechvn@gmail.com